Odszkodowanie za błąd medyczny - od czego zacząć

Wypis ze szpitala, a w nim rozpoznanie, o którym wcześniej nikt nie wspomniał. Powikłania po zabiegu, kolejne wizyty, wymijające odpowiedzi personelu. Jeśli podejrzewasz, że Twoje leczenie przebiegło nieprawidłowo, prawdopodobnie zadajesz sobie dwa pytania: czy doszło do błędu medycznego i co z tym teraz zrobić.

Odpowiedź na pierwsze pytanie wymaga analizy dokumentacji i wiedzy medycznej. Na drugie można odpowiedzieć od razu: zacznij od zabezpieczenia dowodów i sprawdzenia terminów.

Czym jest błąd medyczny i kto za niego odpowiada

O błędzie medycznym (potocznie: błędzie lekarskim) mówimy wtedy, gdy lekarz, pielęgniarka lub inna osoba wykonująca zawód medyczny postąpiła niezgodnie z aktualną wiedzą medyczną i należytą starannością, a pacjent poniósł przez to szkodę. Podstawą odpowiedzialności jest art. 415 Kodeksu cywilnego (KC), który nakłada obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej z winy sprawcy.

W praktyce roszczenie rzadko kieruje się wyłącznie przeciwko konkretnemu lekarzowi. Za personel wykonujący czynności na rzecz szpitala lub przychodni odpowiada placówka, na podstawie art. 430 KC. Każdy podmiot leczniczy ma też obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej, dlatego realnym adresatem roszczeń często okazuje się ubezpieczyciel szpitala.

Czego możesz się domagać

Zakres roszczeń zależy od tego, jakie skutki wywołało nieprawidłowe leczenie. Najczęściej w grę wchodzą:

• zwrot kosztów leczenia, rehabilitacji, leków, dojazdów i opieki osoby trzeciej, na podstawie art. 444 KC,
• renta, jeżeli utraciłeś zdolność do pracy albo Twoje potrzeby trwale się zwiększyły,
• zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, czyli za ból, cierpienie i pogorszenie jakości życia, na podstawie art. 445 KC.

Te roszczenia opierają się na ogólnych zasadach prawa cywilnego, dlatego ich wysokość zawsze ustala się indywidualnie: na podstawie dokumentów, opinii biegłych oraz rzeczywistych skutków dla zdrowia i finansów pacjenta.

Od czego zacząć: dokumentacja i dowody

Pierwszy krok nie wymaga prawnika. Złóż wniosek o wydanie pełnej kopii dokumentacji medycznej, ze wszystkich placówek, w których się leczyłeś. Podmiot leczniczy ma obowiązek ją udostępnić, a to właśnie dokumentacja jest fundamentem każdej sprawy o błąd medyczny. Zgodnie z art. 6 KC ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne, w praktyce to pacjent musi wykazać szkodę, nieprawidłowość leczenia i związek między nimi.

Skompletuj w jednym miejscu:

• pełną dokumentację medyczną, wyniki badań, wypisy i zalecenia,
• faktury i paragony za leki, wizyty, rehabilitację oraz dojazdy,
• własną notatkę z przebiegu leczenia, z datami, nazwiskami i tym, co usłyszałeś od personelu,
• dane osób, które mogą potwierdzić Twoją wersję wydarzeń.

Terminy i ścieżki dochodzenia roszczeń

Roszczenia o naprawienie szkody na osobie przedawniają się na podstawie art. 442(1) KC co do zasady z upływem trzech lat od dnia, w którym dowiedziałeś się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Dla małoletnich pacjentów termin nie może skończyć się wcześniej niż dwa lata po osiągnięciu pełnoletności. Sposób liczenia tego terminu bywa sporny, dlatego datę graniczną lepiej zweryfikować w realiach konkretnej sprawy, zanim podejmiesz decyzję o rezygnacji z roszczeń.

Do wyboru masz kilka dróg: zgłoszenie szkody ubezpieczycielowi placówki, wezwanie do zapłaty i negocjacje ugodowe, a gdy to nie przyniesie efektu, pozew cywilny. Dla zdarzeń zaistniałych w szpitalu od 6 września 2023 roku istnieje też szybsza, pozasądowa ścieżka: wniosek o świadczenie kompensacyjne do Rzecznika Praw Pacjenta (Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych), w której nie trzeba wykazywać winy personelu. Ma ona jednak istotny haczyk. Przyjęcie świadczenia oznacza zrzeczenie się dalszych roszczeń wobec szpitala w tym zakresie, dlatego wybór między nią a drogą cywilną warto skonsultować, zanim podpiszesz cokolwiek. Zanim wybierzesz pełnomocnika, sprawdź, czy prowadzi sprawy odszkodowań i czy jasno opisze Ci zarówno szanse, jak i ryzyka. Rzetelna ocena na starcie pozwala uniknąć kosztownego procesu tam, gdzie podstawy dowodowe są słabe.

W jednej ze spraw prowadzonych w kancelarii pacjent zgłosił się ponad rok po zabiegu, przekonany, że na dochodzenie roszczeń jest już za późno. Analiza dokumentacji wykazała, że o rzeczywistej przyczynie powikłań dowiedział się dopiero z konsultacji u innego lekarza, więc bieg przedawnienia rozpoczął się później, niż zakładał. Duże znaczenie miało to, że od początku gromadził dokumenty i rachunki, co pozwoliło precyzyjnie opisać szkodę już w zgłoszeniu do ubezpieczyciela.

Podsumowanie

• Za błąd medyczny odpowiada najczęściej placówka i jej ubezpieczyciel, na podstawie art. 415 i art. 430 KC.
• Możesz domagać się zwrotu kosztów leczenia, renty oraz zadośćuczynienia (art. 444 i art. 445 KC).
• Zacznij od wniosku o pełną kopię dokumentacji medycznej, to fundament całej sprawy.
• Zbieraj faktury, wyniki badań i notatki na bieżąco, ponieważ ciężar dowodu spoczywa na pacjencie.
• Pilnuj przedawnienia: co do zasady trzy lata od dowiedzenia się o szkodzie i osobie zobowiązanej.
• Przed skierowaniem sprawy do sądu rozważ zgłoszenie szkody ubezpieczycielowi i próbę ugody.

Podejrzewasz błąd medyczny w Lublinie? Przeanalizuję dokumentację, ocenię szanse i wybiorę z Tobą właściwą ścieżkę: ubezpieczyciel, Fundusz Kompensacyjny albo pozew. umów konsultację.

Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.