Wniosek o uzasadnienie wyroku. Termin, opłata i dalsze kroki

Po ogłoszeniu wyroku nie zgadzasz się z rozstrzygnięciem albo nie rozumiesz, dlaczego sąd pominął Twoje argumenty. Wniosek o uzasadnienie wyroku pozwala poznać motywy rozstrzygnięcia i przygotować ocenę dalszych kroków. W sprawie cywilnej masz na niego co do zasady tydzień od ogłoszenia wyroku, a gdy wyrok podlega doręczeniu z urzędu, od jego doręczenia. Sam wniosek nie jest apelacją.

Poniższe zasady dotyczą wyroku sądu pierwszej instancji w postępowaniu cywilnym, na przykład w sporze o zapłatę. Nie przenoś ich automatycznie na sprawę karną, wyrok sądu administracyjnego ani każde postanowienie. Najpierw przeczytaj nazwę otrzymanego orzeczenia i dołączone pouczenie.

Wniosek o uzasadnienie wyroku: od kiedy biegnie termin?

Zgodnie z art. 328 KPC wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem składasz w terminie tygodnia od ogłoszenia wyroku. Wyjątek dotyczy przypadków, gdy wyrok doręcza się z urzędu: wtedy tydzień liczy się od doręczenia. Nie możesz dowolnie wybrać korzystniejszej z tych dat. Samo późniejsze odebranie zamówionego odpisu nie oznacza rozpoczęcia nowego terminu.

Przykładem doręczenia z urzędu jest wyrok wydany na posiedzeniu niejawnym. Przewiduje to art. 327 § 3 KPC. Jeżeli wyrok ogłoszono na rozprawie, nie zakładaj natomiast, że Twoja nieobecność zawsze zobowiązuje sąd do przesłania go i odsuwa początek terminu. Sprawdź, czy w Twojej sytuacji zachodzi ustawowy przypadek doręczenia z urzędu.

Do obliczania terminów procesowych stosuje się przepisy prawa cywilnego na podstawie art. 165 § 1 KPC. Według art. 112 KC termin tygodniowy kończy się w dniu odpowiadającym nazwą dniowi początkowemu. Jeżeli jego koniec wypada w sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, art. 115 KC przesuwa koniec na następny dzień, który nie jest sobotą ani dniem ustawowo wolnym.

Przykład hipotetyczny: wyrok ogłoszono w poniedziałek i nie zachodzi przypadek doręczenia z urzędu. Tydzień upływa w kolejny poniedziałek, jeżeli nie jest on dniem ustawowo wolnym od pracy. Nie licz siedmiu dni roboczych. Zapisz datę ogłoszenia, podstawę ewentualnego doręczenia z urzędu i datę jego dokonania.

Ile kosztuje wniosek i kiedy nie płacisz?

Opłata od wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem wynosi 100 zł. Wynika z art. 25b ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. To opłata sądowa, nie wynagrodzenie prawnika. Stawka 30 zł przewidziana w tym samym przepisie dotyczy innych postanowień lub zarządzeń, a nie omawianego tu wniosku dotyczącego wyroku.

Jeżeli wniesiesz środek zaskarżenia, opłatę uiszczoną za wniosek zalicza się na poczet opłaty od tego środka. Ewentualna nadwyżka nie podlega zwrotowi. Zachowaj potwierdzenie wpłaty i oznacz w przelewie sprawę oraz rodzaj pisma. Numer rachunku sprawdź w informacji właściwego sądu, aby nie pomylić go z rachunkiem przeznaczonym na inne należności.

Obowiązek zapłaty wymaga sprawdzenia, czy korzystasz ze zwolnienia. Art. 100 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych określa skutki pełnego zwolnienia ustawowego lub przyznanego przez sąd. Przy zwolnieniu częściowym sprawdź dokładny zakres postanowienia, zgodnie z art. 101 tej ustawy. Sam fakt trudnej sytuacji finansowej nie oznacza jeszcze, że sąd już zwolnił Cię z opłaty.

Osoba fizyczna może wystąpić o zwolnienie na podstawie art. 102 tej ustawy, jeżeli nie może ponieść kosztów bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny albo zapłata narazi ją na taki uszczerbek. Do wniosku dołącza oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania według ustalonego wzoru. Przygotuj je razem z dokumentami sprawy, zamiast zakładać, że trudności finansowe zwalniają również z zachowania terminu na wniosek o uzasadnienie.

Co napisać we wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem?

Pismo ma wskazywać konkretny wyrok i zakres żądanego uzasadnienia. Wymagania ogólne wynikają z art. 126 KPC, a obowiązek określenia, czy wniosek dotyczy całości wyroku czy jego części, z omówionego wcześniej przepisu o uzasadnieniu. Nie musisz zamieniać tego pisma w rozbudowaną polemikę z każdym dowodem. Teraz prosisz o doręczenie wyroku z uzasadnieniem w oznaczonym zakresie.

• Sąd i sygnatura. Wskaż sąd, który wydał wyrok, wydział oraz sygnaturę sprawy. Przepisz je z korespondencji sądowej.
• Strony i wyrok. Podaj swoje dane, oznaczenie pozostałych stron i datę wyroku, którego dotyczy wniosek.
• Zakres żądania. Napisz, czy prosisz o uzasadnienie całego wyroku, czy określonych rozstrzygnięć. Przy części wskaż konkretne punkty sentencji.
• Podpis i załączniki. Podpisz pismo i wymień załączniki. Przygotuj potwierdzenie opłaty albo dokumenty dotyczące zwolnienia.

Przykładowa treść samego żądania może brzmieć: „Wnoszę o doręczenie wyroku z dnia [data], wydanego w sprawie o sygnaturze [sygnatura], wraz z uzasadnieniem dotyczącym całości wyroku”. To fragment do uzupełnienia, a nie kompletny wzór pisma. Jeżeli żądasz uzasadnienia tylko części, dostosuj zdanie do rozstrzygnięć, które rzeczywiście chcesz ocenić.

W sprawie o należność motywy wyroku warto odnieść do umowy, faktur, rozliczeń i dowodów wykonania zobowiązania. Sposób przygotowania tych materiałów opisuję w artykule o dochodzeniu zapłaty niezapłaconej faktury. Uzasadnienie pomoże ustalić, które okoliczności sąd uznał za wykazane i jakie znaczenie im nadał.

Jak złożyć pismo i zachować potwierdzenie?

Wniosek kierujesz do sądu, który wydał wyrok. Przy osobistym złożeniu zachowaj kopię z potwierdzeniem przyjęcia. Przy wysyłce pocztowej sprawdź regułę z art. 165 § 2 KPC: z wniesieniem do sądu zrównane jest nadanie w polskiej placówce operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne albo u wskazanego w tym przepisie odpowiednika w innym państwie Unii Europejskiej. Nie zakładaj, że każda przesyłka kurierska wywołuje ten sam skutek w dniu nadania.

Jeżeli korzystasz z drogi elektronicznej, sprawdź jej dostępność dla danego pisma i osoby, która je wnosi. Art. 165 § 4 KPC wiąże skutek wniesienia przez system lub portal z przypadkami przewidzianymi przepisami i potwierdzonym wprowadzeniem pisma. Samo posiadanie konta w portalu ani wysłanie wiadomości elektronicznej nie daje podstaw do założenia, że termin został zachowany. Zachowaj właściwe potwierdzenie czynności.

Zanim zastosujesz ten tryb, upewnij się, że otrzymany dokument jest wyrokiem. Jeżeli na pierwszej stronie widnieje nakaz zapłaty, sprawdź poradnik o sprzeciwie od nakazu zapłaty i właściwym sposobie obrony. Nazwa pisma i pouczenie mają znaczenie dla wyboru dalszej czynności.

Kiedy otrzymasz uzasadnienie i ile czasu masz na apelację?

Zasadniczy termin sporządzenia pisemnego uzasadnienia przez sąd wynosi dwa tygodnie od wpływu wniosku do właściwego sądu, a przy brakach od ich usunięcia. Art. 329 KPC pozwala prezesowi sądu przedłużyć ten termin, gdy sporządzenie uzasadnienia w terminie jest niemożliwe. Nie oznacza to gwarancji otrzymania przesyłki w ciągu dwóch tygodni od Twojego nadania wniosku.

Art. 331 KPC przewiduje doręczenie wyroku z uzasadnieniem stronie, która o to wystąpiła. Nawet sporządzenie uzasadnienia z urzędu nie zwalnia strony z wniosku o doręczenie. Nie opieraj więc swoich działań na przekonaniu, że wystarczy wniosek przeciwnika procesowego.

Według art. 369 KPC apelację wnosi się zasadniczo w ciągu dwóch tygodni od doręczenia wyroku z uzasadnieniem. Jeżeli termin sporządzenia pisemnego uzasadnienia został przedłużony, termin apelacji wynosi trzy tygodnie, o czym sąd zawiadamia przy doręczeniu. To odrębny termin od tygodnia na wniosek. Zaznacz datę doręczenia i przeczytaj pouczenie przed rozpoczęciem pracy nad apelacją.

Co zrobić po upływie terminu?

Spóźniony wniosek podlega odrzuceniu. Możliwość przywrócenia terminu zależy od spełnienia warunków, a nie od samego złożenia prośby. Art. 168 KPC wymaga braku winy w uchybieniu terminowi i przewiduje ograniczenia dopuszczalności przywrócenia. Samo niezadowolenie z wyroku nie uzasadnia przywrócenia terminu.

Zgodnie z art. 169 KPC pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu składasz w ciągu tygodnia od ustania przyczyny uchybienia. Musisz uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek i równocześnie dokonać spóźnionej czynności. Po upływie roku przywrócenie jest dopuszczalne tylko w wypadkach wyjątkowych. Ocena wymaga konkretnych dat i wyjaśnienia, dlaczego przeszkoda uniemożliwiała działanie.

Podsumowanie

Najpierw ustal rodzaj orzeczenia i zdarzenie rozpoczynające termin. Następnie przygotuj wniosek z właściwym zakresem, sprawdź opłatę lub zwolnienie i zachowaj potwierdzenie wniesienia. Po doręczeniu uzasadnienia osobno oceń podstawy i termin apelacji. W ramach pomocy w sprawach prawa cywilnego pomagam przeanalizować orzeczenie, pouczenia i dokumenty potrzebne do podjęcia decyzji.

Potrzebujesz oceny wyroku i terminu? Przygotuj orzeczenie, pouczenie oraz dowody doręczeń i umów konsultację w kancelarii w Lublinie. Pozwoli to ustalić, jakie czynności wymagają pilnej oceny w Twojej sprawie.

Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.