Koszty komornicze. Kto je ponosi i ile wynoszą

Kwota w piśmie od komornika może być wyższa niż sam dług. Koszty postępowania obejmują różne należności. Koszty komornicze zależą między innymi od sposobu odzyskania pieniędzy, adresata Twojej wpłaty i przyczyny zakończenia egzekucji. Wyjaśniam, kiedy stosuje się 10%, kiedy możliwe jest 3% i jakie dokumenty pozwalają sprawdzić rozliczenie.

Z czego składają się koszty komornicze

Koszty komornicze obejmują opłaty i wydatki komornika. Tak rozróżnia je art. 2 ustawy o kosztach komorniczych. Odrębnie rozliczane mogą być odsetki, koszty wcześniejszego procesu oraz koszty zastępstwa prawnego w egzekucji.

• Opłata egzekucyjna. Wynika z ustawy. Przy odzyskiwaniu pieniędzy jej wysokość jest zwykle procentem wyegzekwowanego świadczenia, z uwzględnieniem ustawowego minimum.
• Wydatki. Obejmują między innymi należności biegłych, uzyskanie informacji i dokumentów oraz koszty transportu. Ich katalog określa art. 6 ustawy o kosztach komorniczych. Rozliczenie powinno odnosić się do rzeczywistych czynności w sprawie.

Jeżeli czynność powoduje wydatki, komornik może żądać zaliczki od strony, która wnosi o tę czynność, z wyjątkami wskazanymi w art. 7 tej ustawy. Zachowaj wezwanie i potwierdzenie wpłaty zaliczki, aby porównać je z końcowym rozliczeniem wydatków.

Kiedy opłata wynosi 10%, a kiedy 3%

W egzekucji świadczeń pieniężnych zasadą jest opłata 10% wartości wyegzekwowanego świadczenia, pobierana od dłużnika. Stawkę 3% stosuje się do kwoty, którą dłużnik wpłaci komornikowi lub na jego rachunek w terminie miesiąca od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. Wynika to z art. 27 ustawy o kosztach komorniczych.

Liczy się adresat wpłaty. Przelew bezpośrednio do wierzyciela nie jest wpłatą komornikowi i nie uruchamia stawki 3%. Nie jest też świadczeniem wyegzekwowanym przez komornika. Może jednak prowadzić do rozliczenia opłaty przy umorzeniu postępowania, według odrębnych zasad opisanych niżej.

Miesiąc liczysz od doręczenia zawiadomienia, a nie od daty sporządzenia pisma ani od dnia rozmowy z wierzycielem. Sprawdź sygnaturę i rachunek komornika. Zachowaj dowód doręczenia oraz potwierdzenie przelewu. Samo szybkie potrącenie środków z zajętego konta nie jest dobrowolną wpłatą uprawniającą do stawki 3%.

Podstawa opłaty może obejmować nie tylko należność główną, lecz także odsetki i inne należności uboczne. Nie wlicza się do niej kosztów zastępstwa prawnego ani kosztów komorniczych należnych w tym postępowaniu egzekucyjnym. Regułę tę określa art. 23 ustawy o kosztach komorniczych. Sam procent od kwoty faktury może więc nie odpowiadać rozliczeniu sprawy.

Minimalna opłata i górna granica

Przy niewielkim długu sam procent nie wystarcza do obliczenia opłaty. Art. 28 ustawy o kosztach komorniczych przewiduje różne minima zależnie od sposobu odzyskania pieniędzy:

• 150 zł. Minimum przy wpłacie komornikowi spełniającej warunki stawki 3%, czyli w ciągu miesiąca od doręczenia zawiadomienia.
• 200 zł. Minimum, gdy świadczenie odzyskano wyłącznie z wierzytelności, rachunku bankowego, wynagrodzenia lub świadczeń z zabezpieczenia społecznego. Dotyczy też wpłaty komornikowi po upływie wskazanego miesiąca.
• 300 zł. Minimum przy innym sposobie wyegzekwowania świadczenia.

Nie traktuj tej listy jako cennika wszystkich czynności. Ustawa odrębnie reguluje opłaty przy umorzeniu i egzekucję obowiązków niepieniężnych. Z kolei art. 25 ustawy o kosztach komorniczych wyznacza limit opłat stosunkowych w sprawie na 50 000 zł, z osobną regułą uwzględniania opłat przy połączonej egzekucji z nieruchomości. Nie jest to limit całego długu ani wszystkich wydatków.

Przykład hipotetyczny: dłużnik wpłaca komornikowi 4000 zł świadczenia w terminie pozwalającym zastosować 3%. Wynik procentowy to 120 zł, jednak minimum wynosi 150 zł. To wyliczenie samej opłaty, bez pozostałych kosztów.

Kto ponosi koszty po umorzeniu egzekucji

Umorzenie nie oznacza automatycznie, że nie powstanie opłata. Przy umorzeniu na wniosek wierzyciela zasadą jest obciążenie go opłatą 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania. Taką samą zasadę stosuje się przy określonej w ustawie bezczynności wierzyciela. Art. 29 ustawy o kosztach komorniczych przewiduje jednak istotne wyjątki.

Jeżeli wierzyciel wykaże, że powodem umorzenia jest zapłata przez dłużnika albo porozumienie zawarte z nim w ciągu miesiąca od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, 5% obciąża dłużnika. Gdy zapłata albo porozumienie nastąpiły po tym miesiącu, dłużnika obciąża 10% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania. Sprawdź zatem daty doręczenia, zapłaty lub ugody i treść wniosku o umorzenie.

Jeżeli wierzyciel złoży wniosek o umorzenie jeszcze przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia, opłata wynosi 100 zł. Osobne zasady dotyczą świadczeń powtarzających się, na przykład alimentów: przy wskazanym umorzeniu opłata 5% co do zasady obciąża dłużnika. Ustawa wyłącza też podstawową regułę obciążenia wierzyciela 5%, gdy wierzycielem jest jednostka samorządu terytorialnego.

Bezczynność wierzyciela, o której mowa wyżej, reguluje art. 824 § 1 pkt 4 i § 1¹ Kodeksu postępowania cywilnego (KPC). Chodzi o sześć miesięcy bez czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia sprawy albo bez żądania jej podjęcia. Termin biegnie od ostatniej czynności egzekucyjnej, a przy zawieszeniu od ustania jego przyczyny. Gdy przyczyną zawieszenia jest śmierć dłużnika lub utrata przez niego zdolności procesowej, termin biegnie od postanowienia o zawieszeniu.

Przy umorzeniu z innych przyczyn, w tym z powodu bezskuteczności, ustawa przewiduje opłatę 150 zł od wierzyciela, pomniejszaną o opłaty ściągnięte od dłużnika i go obciążające. Nie pobiera się jej jednak w przypadkach wymienionych w art. 29 ust. 5, między innymi od osób fizycznych dochodzących roszczeń pracowniczych lub odszkodowawczych. Sprawdź podstawę umorzenia i ustawowe zwolnienia.

Czy wierzyciel zawsze odzyska swoje wydatki

Dłużnik ma zwrócić wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji. To zasada z art. 770 KPC. Nie daje jednak pewności ich faktycznego odzyskania, gdy dłużnik nie ma majątku. Jeżeli dochodzisz zapłaty niezapłaconej faktury, oddziel ocenę zasadności roszczenia od oceny szans jego wyegzekwowania.

Przy oczywiście niecelowym wszczęciu egzekucji albo wskazaniu osoby, która nie jest dłużnikiem, art. 30 ustawy o kosztach komorniczych przewiduje opłatę 10% egzekwowanego świadczenia od wierzyciela. Wtedy nie pobiera się opłaty od dłużnika, a już pobraną należy mu zwrócić. Sam brak majątku dłużnika nie oznacza jeszcze oczywiście niecelowego wszczęcia egzekucji.

Przed skierowaniem wniosku porównaj tytuł wykonawczy z historią wpłat i ustal aktualne saldo. Na wcześniejszym etapie pomocne może być prawidłowo przygotowane wezwanie do zapłaty. Przed egzekucją sprawdź jednak wszystkie późniejsze wpłaty.

Jak sprawdzić i zakwestionować rozliczenie

Błąd w stawce i prośba o obniżenie prawidłowej opłaty wymagają różnych żądań. Art. 767 KPC pozwala zaskarżyć czynność komornika. Przy skardze termin wynosi zasadniczo tydzień: od czynności, jeśli byłeś obecny albo zawiadomiony o jej terminie, w innych przypadkach od zawiadomienia o dokonaniu czynności, a przy jego braku od uzyskania wiadomości o niej. Szczegóły opisuję w artykule o skardze na czynności komornika.

Natomiast art. 48 ustawy o kosztach komorniczych pozwala dłużnikowi wnosić o obniżenie opłaty ze względu na szczególne okoliczności, zwłaszcza nakład pracy komornika oraz sytuację majątkową i dochody. Wierzyciel może skorzystać z tego rozwiązania w przypadkach wskazanych w art. 29 i 30. Wniosek złóż w ciągu 7 dni od doręczenia postanowienia o pobraniu lub ustaleniu opłaty. Nie podlega on opłacie sądowej. Obniżona opłata nie może być niższa niż jedna trzecia ustawowej wysokości ani niższa niż 200 zł.

• Dokumenty o kosztach. Przygotuj postanowienie, rozliczenie wpłat, wezwania do zaliczek i dowody doręczeń.
• Dowody zapłaty. Oddziel przelewy do wierzyciela od wpłat komornikowi. Dopisz daty zawarcia ugody i złożenia wniosku o umorzenie.
• Uzasadnienie żądania. Wskaż konkretny błąd rachunkowy lub prawny albo udokumentuj szczególne okoliczności przemawiające za obniżeniem opłaty.

Nie czekaj na nieformalną odpowiedź, jeśli biegnie termin zaskarżenia. W ramach pomocy w postępowaniu egzekucyjnym mogę ocenić rozliczenie i właściwy środek działania na podstawie Twoich dokumentów.

Podsumowanie

Koszty komornicze obejmują opłaty i wydatki. Przy odzyskaniu pieniędzy regułą jest 10%, a 3% wymaga wpłaty komornikowi w miesiąc od doręczenia zawiadomienia. Minimalna opłata i koszty umorzenia mają odrębne warunki. Do sprawdzenia rozliczenia potrzebujesz przede wszystkim postanowienia, dat doręczeń i dowodów pokazujących, komu oraz kiedy zapłacono.

Masz wątpliwości co do kosztów egzekucji? Jeśli chcesz omówić swoje dokumenty i dostępne działania, umów konsultację w kancelarii w Lublinie.

Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.